Karadağ’ın (Crna Gora) tarihi, devasa imparatorluklara karşı bağımsızlığını yüzyıllarca başarıyla savunan küçük ama dirençli bir ulusun destansı hikayesidir. Bu hikaye, dağlık iç kesimlerin sert bağımsızlık tutkusu ile Adriyatik kıyısının kozmopolit etkileri arasındaki dengeyle şekillenmiştir.
- Antik Kökenler ve Roma Dönemi
Slavlar bölgeye gelmeden önce, burada İliryalı kabileler yaşıyordu. MS 1. yüzyılda Romalılar bölgeyi fethederek önce Dalmaçya, ardından Prevalitana eyaletine bağladılar.
- Doclea (Duklja): Modern Podgorica yakınlarındaki bu Roma şehri kalıntıları, o döneme ait en önemli arkeolojik sit alanıdır.
- Orta Çağ Prenslikleri (Duklja ve Zeta)
- ve 7. yüzyıllarda Slav kabileleri Balkanlar’a yerleşti.
- Duklja: 11. yüzyıla gelindiğinde Duklja güçlü bir prenslik haline geldi. 1077‘de Mihailo Vojislavljević, Papa’dan kraliyet tacı alarak Duklja’yı bir krallık yaptı.
- Zeta: Sırbistan’daki Nemanjić hanedanı zayıflarken, bölge Balšić ve ardından Crnojević aileleri tarafından yönetilmeye başlandı ve artık Zeta olarak biliniyordu.
- “Montenegro” Adı: Crna Gora (Kara Dağ) ismi ilk kez 13. yüzyıl sonlarında, Lovćen Dağı’ndaki yoğun ve koyu çam ormanlarına atıfta bulunarak kayıtlarda yer aldı.
- Teokratik Dönem: Vladikalar (1516–1851)
Osmanlı İmparatorluğu genişledikçe, Karadağ benzersiz bir “teokratik” devlete dönüştü. Ovalar işgal edildiği için halk, dağların “taş denizi”ne çekildi.
- Prens-Piskoposlar: Karadağ, 300 yılı aşkın bir süre Çetine (Cetinje) Manastırı’nın Vladika‘ları (Prens-Piskoposlar) tarafından yönetildi. Bu hem ruhani hem de dünyevi liderlik, birbirine sertçe bağlı klanları birleştirmeye yardımcı oldu.
- Petrović-Njegoş Hanedanı: 1696’dan itibaren liderlik babadan oğula değil, amcadan yeğene geçecek şekilde kalıtsal hale geldi.
- II. Petar Petrović-Njegoş: En ünlü yönetici olan Njegoş; modern devleti kuran, senatoyu oluşturan ve Dağ Çelengi gibi dünya edebiyatına geçen eserler yazan bir filozof-şairdi.
- Krallık ve Bağımsızlık (1878–1918)
Karadağ’ın uzun süreli tanınma mücadelesi 19. yüzyılın sonunda zirveye ulaştı.
- Berlin Kongresi (1878): Karadağ, dünyanın 26. bağımsız devleti olarak resmen tanındı.
- Kral Nikola I: Karadağ’ı 1910’da krallığa dönüştürerek 50 yılı aşkın bir süre yönetti. Kızlarını çeşitli Avrupa kraliyet hanedanlarıyla (İtalya Kralı dahil) evlendirdiği için “Avrupa’nın Kayınpederi” olarak anılırdı.
- Yugoslavya Dönemleri (1918–2006)
- yüzyıl, Karadağ’ın büyük federasyonlar içinde egemenliğini kaybedip tekrar kazandığı bir dönem oldu.
- Yugoslavya Krallığı: Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Kral Nikola tahttan indirildi ve Karadağ; Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’na katıldı.
- Sosyalist Yugoslavya (SFRJ): İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Karadağ, Tito Yugoslavyası’nın altı kurucu cumhuriyetinden biri oldu. Bu dönem büyük bir sanayileşme dönemiydi; Podgorica’nın adı Titograd olarak değiştirildi.
- Sırbistan ile Birlik: Yugoslavya 1990’larda parçalanırken Karadağ, Sırbistan ile birlikte federasyon içinde kaldı (önce Federal Yugoslavya, sonra Sırbistan-Karadağ).
- Modern Bağımsızlık (2006–Günümüz)
21 Mayıs 2006‘da yapılan referandumda halkın %55,5’i bağımsızlık lehine oy kullandı.
- NATO ve AB: Karadağ 2017’de NATO’ya katıldı ve şu anda Avrupa Birliği üyeliği için Batı Balkanlar’daki en güçlü aday konumunda.
- Ekonomi: Bugün ülke, ağır sanayiden vazgeçerek Budva Rivierası ve Kotor Körfezi başta olmak üzere lüks turizm ve gayrimenkul odaklı bir ekonomiye geçiş yapmıştır.
